Het Occohofje

Het Occohofje is gelegen aan de Nieuwe Keizersgracht 94.

Het Occo Hofje of ‘t Gebouw van Barmhartigheid (zie de voorgevel) is gesticht volgens de bepalingen van het testament van Cornelia Elisabeth Occo (overleden in 1752). Zij was een nazaat van de bekende groothandelaar en bankier Pompejus Occo (overleden in 1537).

Het Occo hofje is gesticht in 1758. Cornelia Occo had bepaald dat 15 jaar na haar dood het hofje op de plaats van haar huis moest verrijzen, voor “oude behoeftige Roomschgezinde mannen en vrouwen”. Het hofje werd in 1774 naar ontwerp van meester-timmerman Jan Luyten gebouwd in Lodewoijk XVI-stijl (het enige hofje in deze stijl). Oorspronkelijk stond het hofje vrijstaand aan de gracht, maar later zijn aan beide zijden woonhuizen gebouwd.

Opvallend is het deftige, gesloten voorgebouw met zes blinde ramen. De gevel heeft geblokte pilasters op de hoeken en ter weerszijden van het middenrisaliet, welke bekroond wordt door een groot driehoekig fronton, waarin een adelaar (het wapen van de stichteres) met Lodewijk XVI-ornament is geplaatst. De middentravee boven de stoep is versierend met twee vazen, met daaronder het bouwjaar 1774 in Romeinse cijfers. De stoep is een kwart eeuw ouder.

Achter het poortgebouw ligt een binnenplaats waaraan oorspronkelijk een achtergebouw stond met een torentje met klok. Eind-19de eeuw is dit gebouw gesloopt om plaats te maken voor lange, saaie zijvleugels met nieuwe woninkjes (waardoor het hofje nu twee keer zo diep is dan oorspronkelijk). De benedenwoninkjes hebben een ingang aan het hof, de bovenwoningen via een trap in het midden van de vleugels. Een muur aan de Kerkstraat sluit het hofje nu af. Het torentje is toen op de achterzijde van het voorgebouw geplaatst. Het klokkentorentje bevat nog steeds de fraai koperen uurwijzer met slagwerk van Rutgerus en Van Meurs uit 1779.

Direct onder de klok staat in dichtvorm:
Gods zegen lei de grond
en de Barmhartigheid Van Occo
heeft den schat tot deezen bouw gegeeven
Maria Gillis heeft den eersten steen geleid:
Nu kan hier maagd en weeuw
gerust en vreedzaam leeven.

Lees hier ook de column van Felix Rottenberg