Het van Brienenhofje

Het van Brienenhofje is gelegen aan de Prinsengracht 85-133.

Het R.K. Van Brienenhofje is gesticht in 1804 en de stichter Arnout Jan van Brienen kon helaas alleen nog de eerste steen leggen, maar overleed nog datzelfde jaar. De officiële naam is “Stichting Van Brienens Gesticht De Star”, naar de brouwerij die op deze plaats heeft gestaan en die in 1797 door Van Brienen was gekocht (het was één van de dertien bierbrouwerijen van Amsterdam van het einde van de 18de eeuw). Stadsbouwmeester Abraham van der Hart ontwierp reeds in 1797 een voornaam hofje in Empire-stijl. Door de tijdsomstandigheden werd de bouw van het hofje uitgesteld tot 1804. Het gesloten karakter legt alle accent op de hoge dubbele stoep en ingangspartij In het midden van het frontgebouw. Deze ingang werd alleen door de regenten gebruikt. Erboven staat de volgende tekst:

Arnout Jan van Brienen, Heer van de Groote Lindt en Dortsmondt
Benevens deszelfs echtgenoote Sophia Maria van Hf. Wassenaer Vrouwe van Stadt
Aangemoedigd door erkentenis voor ‘s Hemels Genotene
Weldaaden en door menschlievendheid gedreven, hebben
Tot ondersteuning en huisvesting der noodlijdenden
Dit gebouw gesticht in het jaar 1804

Het wapen vastgehouden door twee putti toont een R.K. kruis (dit is niet het wapen van Van Brienen). De dakkapel met klok bevat eveneens het jaartal, ditmaal in Romeinse cijfers. Een koepeltorentje bekroont het geheel.

Arnout Jan van Brienen (1735-1804) was de zoon van Willem van Brienen (die in 1742 op Herengracht 64 woonde). Hij had in 1772 het huis “de Sonnewijser” (Herengracht 182) gekocht en liet dit pand ingrijpend vernieuwen. De eerste-steenlegging van het hofje heeft hij nog beleefd. Een kleindochtertje legde in 1804 de eerste steen van het hofje. In 1806 was het hofje gereed voor bewoning.

Het hofje bestaat uit een ruime binnenplaats aan drie zijden omsloten door woninkjes. In het midden een waterpomp met fraaie lantaarn. De vrouwen moesten de woningen van de alleenstaande mannen schoonmaken, maar de mannen moesten het water aandragen.

Het hofje biedt huisvesting aan bejaarde rooms-katholieke vrouwen, oorspronkelijk echter mannen en echtparen. De bewoners waren niet echt armlastig, want ze moesten zelf voor de kost zorgen. Tegenwoordig moet huur worden betaald.